Tagarchief: bibliotheek

Narrator – op weg


Tijdens mijn eerste overwintering in Zuid Spanje had ik niet veel nodig. Mijn kampeeruitrusting was voldoende om de winter kamperend in Malaga bij de Middellandse Zee door te komen. In het voorjaar ontwaakte ik uit mijn winterverblijf. Eerst liftte ik naar Granada en vervolgens naar Cordoba.

In de Moorse tijd was Cordoba rond 1000 n. Chr. een van de grootste steden ter wereld met tenminste een half miljoen inwoners. Cordoba beschikte in die tijd over de grootste bibliotheek ter wereld met meer dan 400.000 boeken en daarnaast werd de Mezquita (moskee) met meer dan 1000 marmeren zuilen gebouwd. In de Katholieke tijd is een middendeel van de moskee met bijbehorende zuilen verwijderd om plaats te maken voor een kathedraal [1].

Mezquita[2]

In de Mezquita met de Kathedraal dacht ik aan een boeddhistisch vraagstuk uit de bundel van mijn overleden Amerikaanse geliefde:

“De oude Boeddha’s zijn samengegaan met de open pilaren – welk niveau van activiteit is dit?” Toen iedereen sprakeloos bleef, antwoordde de leraar: “Op de Zuidelijke berg verrijzen wolken, op de noordelijke berg valt regen”. [3]

De bundel liet ik bij mijn vertrek uit Kopenhagen achter in de universiteitsbibliotheek, want het boek paste niet meer in mijn rugzak. Voordat ik het boek aan de bibliothecaris overhandigde, las ik het boeddhistisch vraagstuk:

“Wanneer aan het einde der tijden een vuur woedt waarin alles wordt vernietigd, wordt dit dan ook vernietigd?”  Een leraar antwoordde: “Vernietigd, want dit gaat met alles ten onder”. Een andere leraar antwoordde: “Niet vernietigd, want dit is identiek aan alles”. [4]

Apocalypse[5]

Met mijn eerste overwintering in Zuid Spanje was ik met pensioen gegaan. Na mijn leven als idool in Amsterdam en mijn jaar met mijn geliefde in Zweden en Noorwegen had ik mijn inkomen gekregen uit het spelen in jazz ensembles en door mijn beperkte aandeel in het werk van Raaf. In Cordoba raakte mijn spaargeld op. De wereld van geheime diensten was ik ontvlucht nadat mijn veiligheidsnet was verdwenen met de dood van Raaf, en in Zuid Spanje waren geen jazz ensembles die zaten te wachten op een percussionist zonder conga’s.

Een deel van mijn inkomen kreeg ik door goochelen en met het vertellen van verhalen. Het andere deel van mijn inkomsten kwam uit aalmoezen. Al vrij jong was ik aangewezen op een eenvoudige vorm van pensioen via een omslagstelsel dat al vele eeuwen in sommige delen van Azië werd toegepast. Wanneer de rol van mannen of vrouwen in een huishouding was uitgespeeld, dan vertrokken zij naar een andere omgeving waar de lokale bevolking hen van voedsel voorzag tijdens hun dagelijkse aalmoesronde. De rest van de dag besteedden zij aan het geestelijk leven van hunzelf of van het hele universum. De mannen werden Bhikṣu en de vrouwen Bhikṣuṇī genoemd; het vulgaire Nederlandse woord “bikkesement” voor “voedsel” is waarschijnlijk aan deze manier van bedelen verwant [6].

Bhikshu[7]

Naast mijn nachtwaken voor de geesten van de overleden dorpelingen begon ik na mijn eerste overwintering in Zuid Spanje ook dagwaken te houden voor het hele universum. Ik was in de voetsporen getreden van mijn overleden Amerikaanse geliefde. In de bibliotheken van de grote steden in Europa bestudeerde ik de heilige geschriften. Voor inzage in enkele boeken over Zuid Azië bezocht ik de Universiteitsbibliotheek in Heidelberg.

Heidelberg[8]

In Heidelberg had Raaf voor de Tweede Wereldoorlog filosofie en taalkunde gestudeerd. In deze stad voelde ik de nabijheid van deze geliefde die voortdurend moest boeten voor zijn daden en die altijd op zijn hoede was voor de onthulling van zijn trouw en verraad.

Raaf[9]

Na het bezoek aan Heidelberg ben ik mijn nachtelijke en dagelijkse waken ook voor hem gaan houden.


[3] Zie de koan “Yunmen’s Pillars” in: Cleary, Thomas, Book of Serenity – One Hundred Zen Dialogues. Bosten: Shambhala, 1998 p. 137 – 139

[4] Vrije weergave van de koan Dasui’s “Aeonic Fire” in: Cleary, Thomas, Book of Serenity – One Hundred Zen Dialogues. Bosten: Shambhala, 1998 p. 131 – 136

Advertenties

Narrator – Een koude winter


Aan het begin van de winter was ik terug op mijn zolderkamer in Kopenhagen. Ik rouwde om het verlies en de dood van de twee minnaars uit Amsterdam die aan AIDS waren overleden. Enkele dagen na mijn terugkeer werd ik zwaar verkouden. Ik had koorts, ’s nachts zweette ik in bed, ik had hoofdpijn, mijn ademhaling ging lastig en ik voelde mij uitgeput. In de bibliotheek had ik de beginsymptomen van AIDS gelezen – ik was bang dat ik ook door het virus was geïnfecteerd. Na enkele weken ging de verkoudheid over, maar mijn bezorgdheid voor infectie met de ziekte bleef aanwezig.

Mijn zolderkamer was niet goed verwarmd. Die winter was ik alleen ’s nachts in mijn kamer; ik sliep onder een dik dekbed bij het open raam wanneer het weer het toeliet. Bij slecht weer voelde ik mij in mijn kamer opgesloten; mijn nachtelijk angstvisioenen konden dan geen uitweg vinden. Overdag was ik zelden thuis, meestal was ik bij vrienden, ik las in de bibliotheek of ik speelde in een jazz band.

Zolderkamer[1]

Op deze zolderkamer nam ik langzaam afstand van de drie vervreemdingen [2] of “embarrassments”, die ik las in het boek met Boeddhistische vraagstukken dat ik van mijn vorige geliefde als afscheidsgeschenk had gekregen.

De eerste vervreemding waar ik aan het einde van mijn jeugd afstand van had genomen, was een eigen huis. Als kind had ik rondgetrokken met mijn moeder en haar kudde; ons huis was de plaats waar wij tijdelijk verbleven. In mijn periode van kindsoldaat was de militie mijn kortstondig thuis. Na mijn vlucht uit de militie, ben ik blijven zwerven met tijdelijke rustplaatsen. Tijdens mijn verblijf in Kopenhagen ging mijn huis steeds meer doorschijnend samenvallen met overdag de mensenwereld en ’s nachts bij het open zolderraam het heelal. Eens hoop ik thuis te komen, misschien aan het einde van de Odyssee naar “Wie ben jij”.

800px-Glass_House_2006[3]

Een eigen lichaam was de tweede vervreemding die ik geleidelijk opgaf mede doordat ouderdom mijn verschijning als exotisch idool erodeerde en doordat de dreiging van een besmetting met HIV de eigenheid van mijn lijf in een ander licht plaatste. In Kopenhagen raakte mijn lichaam meer en meer verbonden met de stad, de wereld en uiteraard het universum.

Anterior_view_of_human_female_and_male,_with_labels[4]

Een eigen leven was de derde vervreemding die stilaan verdween. Hoe meer ik las en studeerde in de bibliotheken in de buurt van mijn zolderkamer, hoe meer ik mij verbonden voelde met alle kennis in de wereld. Ook las ik in een boek de vragen: “Waar blijft een buffel wanneer het wordt gegeten door een leeuw” en “Hoe verandert deze leeuw met het eten van de buffel?”.

Male_Lion_and_Cub_Chitwa_South_Africa_Luca_Galuzzi_2004[5]

Samen met mijn lichaam raakte mijn leven gaandeweg verbonden met de wereld en het heelal. In die tijd las ik in een roman van Hermann Hesse: “Deine Seele ist die ganze Welt“ [6]. In het donker bij het open raam op mijn zolderkamer werd mijn leven de gehele ruimte.

Het legaat dat mijn geliefde voor mij had achtergelaten, begon op te raken. Ik had geen geld meer om de witte Citroën DS te onderhouden; het werd tijd om deze Godin een andere bestemming te geven. Met een deel van de verkoopprijs heb ik een fiets gekocht. Na enige oefening kon ik mij samen met de inwoners zwevend over de weg door de stad bewegen.

800px-Cyclists_at_red_Kopenhagen[7]

Het volgend voorjaar maakte ik enkele lange fietstochten door Europa.


[2] Bron: Cleary, Thomas, Book of Serenity – One Hundred Zen Dialogues. Bosten: Shambhala, 1998 p. 120 – 124. In dit bericht worden de drie “embarrasments” vrij weergegeven.

[3] Het “Glass House” of “Johnson house” werd in 1949 in New Canaan in de staat Connecticut in de Verenigde Staten van Amerika gebouwd. Het huis was ontworpen door de architect Philip Johnson als zijn eigen woning. Bron afbeelding: http://en.wikipedia.org/wiki/Glass_House

[5] Bron afbeelding: http://en.wikipedia.org/wiki/Life

[6] Zie: Hesse Hermann, Siddhartha. Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag: 1989 p. 10.

[7] Bron afbeelding: http://en.wikipedia.org/wiki/Cycling_in_Copenhagen. Deze foto later – rond 2010 – gemaakt.

Carla Drift – eerste jaren


De geschiedenis van mijn voorouders is in nevelen gehuld. Mijn oom heeft de stamboom van mijn moeders familie tot de tijd van Napoleon kunnen samenstellen, daarvoor is op papier niets meer terug te vinden. Mijn vaders familie heeft geen moeite gedaan voor een stamboom, want zijn familie is nauw verbonden met de drie families die al meer dan 1000 jaar in ons dorp wonen. Het dorp bestaat al veel meer dan duizend jaar, maar ruim 1000 jaar geleden is het dorp in een akte vermeld. En als het officieel op papier staat dan bestaat het volgens de mensen in mijn dorp.

[1]

Mijn moeder komt niet uit ons dorp. Zij zal nooit bij het dorp horen, hoewel zij er al meer dan 50 jaar woont. Zij zal altijd een Belg – of “Belsh” zoals ze in ons dorp zeggen – blijven. Hierdoor blijven wij – mijn twee zussen en ik – ook buitenbeentjes in ons dorp.  Bij ons thuis is alles net even anders; door mijn moeder hebben wij een aantal Belgische gewoonten in ons gezin. In het begin had ik moeite om de familie van mijn moeder te verstaan: zij spreken onderling een Vlaams dialect. Ook als zij tegen mij een vorm van Nederlands spraken, kon ik ik hen niet volgen. Nu ik ouder ben, heb ik hier geen moeite mee; met het vele reizen is het Vlaams heel vertrouwd geworden. Door mijn moeder ken ik hun manier van leven goed; het heeft een bepaalde charme – gesloten naar buiten en warm naar binnen.

Mijn vader en moeder hebben elkaar in de jaren 50 van de vorige eeuw bij toeval leren kennen. Twee gewone, lieve jonge mensen hebben elkaar ontmoet en zijn van elkaar gaan houden – dat doen zij nog steeds. Na een paar jaar verkering zijn zij getrouwd en al snel zijn wij – de drie zusjes – geboren. Mijn eerst herinnering is de geboorte van mijn zusje. Ik was toen bijna 2 jaar oud. Ineens was alles vreemd in huis en die nacht kwam mijn moeder niet toen ik riep. Daarna zijn de herinneringen elkaar snel opgevolgd. Bij de geboorte van mijn tweede zusje toen ik drie was, voelde ik me haar moeder. Ik was goed in staat om voor mijn jongste zusje te zorgen; mijn moeder dacht daar anders over. Ons eerste generatie conflict was ontstaan.

Op de kleuterschool werd al snel duidelijk dat ik anders was: ik kon veel te goed leren. Ik had al snel door dat het niet verstandig was om dat te laten zien. Lezen was nog niets voor gewone meisjes op de kleuterschool. Ik deed dat onopvallend thuis in oude boekjes van mijn moeder.

In die tijd had ik een sprinkhaan gevangen. In een luciferdoosje zat hij die avond op het nachtkastje bij mijn bed. Als ik met het doosje schudde, dan hoorde ik hem springen. Voor altijd zou ik nu gezelschap van mijn sprinkhaan hebben. De volgende ochtend was hij dood. Mijn vader en ik hebben hem plechtig in de tuin begraven. Dit was mijn eerste echte afscheid.

Op de lagere school speelde ik verstoppertje met de onderwijzers. Ik vond het niet verstandig om te laten zien hoe makkelijk ik leerde. De meester in de tweede klas had een schitterende verzameling vlinders uit Indonesië. Hij was daar als dienstplichtig soldaat geweest: over de gevechten vertelde hij niets. Later, veel later heb ik begrepen dat van de 95.000 Nederlandse soldaten er ongeveer 2500 de gevechten niet hebben overleefd [2]. Dit aantal komt overeen met bijna een derde van de graven op de militaire oorlogsbegraafplaats in Margraten. Het was geen politionele actie, maar een echte oorlog. Het aantal slachtoffers onder de inwoners van Indonesië is vele malen hoger. Na de oorlog wilde de Holland de kolonie behouden voor haar welvaart; de levensvreugde van mijn schoolmeester was daarvoor opgeofferd. Als meisje van 7 jaar oud zag ik dat haarscherp. [3]

Met mijn moeder speelde ik ook verstoppertje. Ik kon heel snel rekenen. Rekenen is optellen en aftrekken van getallen. De tafels hebben ik nooit hoeven leren: ik kon 9 keer 8 ook zo in een flits optellen. Bij het boodschappen doen telde ik het eindbedrag vaak meteen op. Ik zag als meisje van 6 of mijn moeder het juiste wisselgeld terugkreeg. Een discussie over een verschil van een paar centen met de winkelier en mijn moeder is niet handig voor een kind van 6 jaar oud. Sinds die tijd greep ik alleen in bij grote verschillen.

Ik was de oudste van drie zussen. Ik vond het logisch dat ik over alles een beter overzicht had en voor hun kon moederen. Mij viel het niet op dat ik alles zoveel makkelijker kon leren. Zij zijn nog altijd gewone lieve mensen die gelukkig in ons dorp zijn getrouwd. Zij wonen er nog steeds met hun gezin.

Met mijn vader ging ik iedere zaterdag naar de bibliotheek in een grotere plaats. De juffrouw van de bieb koos voor mij boekjes uit om te lezen en mijn vader koos de boeken om voor te lezen. Hij koos in de tweede klas van de lagere school “Brief voor de koning” van Tonke Dragt. De boeken van de juffrouw keek ik niet eens in. De boeken om voor te lezen, las ik zelf – Tiuri was mijn held. Mijn vader werd gevraagd waarom hij zoveel voorlas, mijn vader zei dat hij alleen de eerste bladzijden voorlas. Dat klopte ook: ik las de rest in mijn eentje. Ook hier verstoppertje spelen.