Tagarchief: John Le Carré

Slotwoord bij biografie van Narrator


Narrator heeft mij het verhaal van zijn leven in verschillende delen verteld. In zijn vertellingen worden feiten, fictie en factie met elkaar verweven, zoals in het leven van alledag de scheiding van de lucht en aarde kunstmatig is [1].

Tijdens de vertelling van het voorspel tot zijn bestaan werd mij duidelijk dat de verhalen van Narrator zijn gericht op een universele waarheid, die vooraf en voorbij gaat aan ons leven. Deze waarheid berust op een ritme waaruit wij voortkomen. Dit ritme rolt door zijn leven in verschillende in elkaar geweven cycli.

De eerste cyclus in zijn levensverhaal bestaat uit de vier incarnaties die door Narrator worden benoemd als duiding voor zijn leven. Deze vier incarnaties in het leven van Narrator herinneren mij aan de vierjaargetijden [2]. De tweede cyclus in Narrator’s leven is het ritme van ijdelheid, handeling en gevolgen [3]. De derde cyclus is de Noordelijke cyclus waarin Narrator drijfveer en leidsman is voor de verlichting en thuiskeer van zijn Amerikaanse geliefde. De vierde cyclus is het ritme van vertrouwen en verraad in Narrator’s leven met Raaf en Vos in de spiegelwereld bewoond door de geheime diensten van vele landen [4]. En altijd is in het leven van Narrator de cyclus van de maan en de sterrenhemel als steevast gezel aanwezig. De zoektocht naar de overige cycli in de levensbeschrijving van Narrator laat ik aan de lezer over.

Het is mij een eer en een vreugde om met Narrator en Carla Drift de zoektocht naar “Wie ben jij” te mogen verrichten. Op deze Odyssee is Narrator mijn baken en leidsman, bijvoorbeeld bij mijn studie Sanskriet – de taal van de goden in de wereld van de mensen –, bij het bestuderen van Boeddhistische teksten en bij het lezen van het werk van Rumi.

[1] Zie ook: Quammen, David, Spillover: Animal Infections and the Next Human Pandemic. New York: W. W. Norton & Company, 2012 p. 219 – 234. In dit populair wetenschappelijk boek wordt een studie gemaakt over de interactie en het levensspel – met soms vergaande gevolgen – tussen hogere en lagere organismen. Bij deze interactie en levensspel is de scheiding tussen aarde en lucht kunstmatig; bijvoorbeeld bij de beschrijving van Q-koorts meegenomen door de wind in Noord Brabant.

spillover[2] Zie ook: De film “Spring, Summer, Fall, Winter … and Spring” onder regie van: Kim Ki-Duk. Deze film geeft mogelijk een duiding aan de misdrijven van Narrator als kindsoldaat in Afrika. De jongeling in de film begaat in zijn naïviteit als kleuter en in zijn levensdrang als adolescent verscheidene misdrijven waar hij de rest van zijn leven de gevolgen van mag dragen.

Spring[3] Zie ook: de film “Waarom vertrok Bodhi-Dharma naar het Oosten?” van: Bae Yong-Kyun. Deze film verschaft misschien inzicht in dit ritme doordat een jongen in een ijdele drang een vogel van een vogelpaar dodelijk verwondt. Tevergeefs probeert de jongen de vogel in leven te houden. De nog levende vogel van het paar blijft hem achtervolgen en geeft hem een eerste inzicht in de vluchtigheid van leven en dood, verbondenheid, passies, de zonde en angst.

Bodhi-Dharma[4] Zie ook: Le Carré, John,  The Quest for Karla. New York: Knopf, 1982 en zie ook: Deighton, Len, De Bernie Samson serie. verschenen tussen 1983 en 1996.

Het manuscript voor de biografie van Narrator is te downloaden via de website van Omnia – Amsterdam Uitgeverij:

http://www.omnia-amsterdam.nl/site-page/manuscripten

Advertenties

Carla Drift – Op Reis 2


Midden Afrika nam mij op. Tijdelijk verdween ik in Midden Afrika van de aardbodem. In mijn paspoort stond een andere naam. Op papier verrichtte ik een onderzoek naar verslechtering van de gezondheidstoestand [1] van de inwoners door de infectieziekte Malaria. Ik gaf ook voorlichting over deze ziekte. Door dit papieren onderzoek ging ik op in het land en in de groepen inwoners.

De infectieziekte Malaria wordt overgebracht door de Malariamug. Wanneer een malariamug een mens steekt om bloed te zuigen, dan kan deze persoon door het speeksel van de Malariamug geïnfecteerd worden met  Malaria [2]. Er zijn verschillende vormen van Malaria met hun eigen ziekteverloop in de vorm van opflakkeren van de koorts.

Malaria mug[3]

Malaria is endemisch aanwezig in vele landelijke gebieden rond de evenaar. De Malariamug gedijt het best in warme regenrijke streken of na regenval in droge streken. In Midden Afrika beneden de Sahara komen 85 – 90 % van de fatale Malaria infecties voor.

Malaria in de Wereld[4]

Door het onderzoek naar de gezondheidstoestand kon ik redelijk makkelijk door Midden Afrika reizen. Ik had bijna overal toegang – ook tot vluchtelingenkampen en ik kreeg laagdrempelige contact met bijna alle groeperingen. Deze vele contacten leverden een schat aan informatie op over de gezondheidstoestand.

Deze hoofdingang was een zijdeur voor mijn eigenlijke onderzoek dat betrekking had op de oorzaken en gevolgen van volkerenmoord in Midden Afrika. Tussen de bedrijven van de interviews naar de gezondheidstoestand door, vroeg ik terloops informatie over de levensloop van de mensen die ik bezocht. Soms versluierd, soms direct vertelden de belangrijke getuigen hun verhaal over de verschrikkingen die zij tijdens conflicten hadden meegemaakt. Af en toe kreeg ik directe verklaringen over excessen. Op deze indirecte manier ontving ik belangrijke informatie voor mijn eigenlijke onderzoek.

Rwanda vluchtelingen in opvangkamp in Oost Zaire[5]

Uiteraard rapporteerde ik over de gezondheidstoestand in de gebieden die ik bezocht en de voorlichting was nuttig. Maar dit onderzoek was weer verstoppertje spelen; nu voor de veiligheid van de vele geïnterviewden en voor mijn eigen veiligheid.

Door het onderzoek naar de gezondheidstoestand kon ik mijn eigenlijke studiereis in betrekkelijke veiligheid verrichten. De betaalde studiereis was in beginsel een zeer gevaarlijke reis. De machthebbers in Midden Afrika die mogelijk een aandeel in de volkerenmoord hadden, waren uiteraard zeer vijandig ten opzichte van ons onderzoek. De overwinnaar en/of de machthebber bepaalt hoe de handelingen in het verleden moeten worden gezien en binnen welk kader deze handelingen een passende plaats krijgen in de vastlegging van de geschiedenis. Geen vreemde pottenkijkers zijn gewenst om hierbij uiterst kritische en pijnlijke kanttekeningen te plaatsen. Als machthebbers of daders wisten van mijn onderzoek, dan liep het leven van de getuigen en mijn leven direct gevaar.

Omdat ik uit een Europees land kwam die zijn inwoners op afstand een redelijke bescherming kon bieden, had ik waarschijnlijk geen direct gevaar van de toenmalige machthebbers te duchten. Openlijke agressie tegen mij zou snel een diplomatiek conflict opleveren met de Westerse wereld en de helft van Afrika. Waarschijnlijk zou – na vele niet al te zachtzinnige verhoren – een uitwijzing volgen wegens inmenging met binnenlandse aangelegenheden met achterlating en vernietiging van al mijn studiemateriaal. De gevolgen voor de geïnterviewden zouden verstrekkender zijn.

De machthebbers zouden hun agressie tegen het doel van mijn studiereis niet rechtstreeks laten merken. Ook zij speelden kat en muis. Hun agressie tegen een dergelijk onderzoek dreigde altijd via omwegen. Iedere wegversperring, iedere inval in een dorp, iedere controle van papieren kon gevaarlijk zijn. Reizen met een groep onderzoekers die allerlei bedreigende vragen stelden, stond in mijn ogen gelijk aan een verhulde oorlogsverklaring. Onderzoekers die soortgelijke studies uitvoerden, zijn in grote problemen gekomen.

Ik besloot mijn aandeel in het onderzoek alleen uit te voeren. Ik reisde met hulp en onder de hoede van plaatselijke inwoners. Als vrouw kon ik in vrouwen gemeenschappen opgenomen worden. Ik stond open voor de hen en zij ontvingen mij gastvrij. Zij behoeden mij – als een van hun kleine kinderen – voor de gevaren van de omgeving en voor gevaren van beroving en erger.

Rwanda landelijk gebied [6]

Tijdens de laatste jaren van mijn studie heb ik veel alleen in Europa gereisd. Deze studiereis in Afrika besloot ik ook alleen te reizen. Vanaf mijn jongste jaren heb ik op bijna alle gebieden verstoppertje gespeeld. Op dit terrein heb ik door het lezen van de boeken van John Le Carré en Len Deighton vooral voorzichtigheid bijgeleerd. Ik besloot alleen te reizen met hulp van wisselende betrouwbare plaatselijke mensen.

In deze onbekende wereld met onzekerheden, mysteries en twijfel vertrouwde ik op geduld, tolerantie en mijn bewustzijn van mijn onkunde. Ik klampte mij niet vast aan afzonderlijke signalen, en ik liet alle denkbeelden en vooroordelen voorlopig los. Via omwegen – meestal verhuld en onopvallend – kreeg ik ontzettend veel informatie [7]. Ik liet de indrukken rijpen en maakte aantekeningen die ik cryptisch tussen de uitkomsten van mijn neven onderzoek verborg.

Als onderzoeker naar de gezondheidstoestand leefde ik samen – in een bevoorrechte positie – met de mensen op de plaatsen die ik bezocht. Vele dorpen en vluchtelingen kampen heb ik bezocht.

Waterpomp in Rwanda[8]

Uiteindelijk zorgden een aantal factoren ervoor dat ik mijn studiereis moest afronden. Allereerst begon het budget op te raken. Een eindverslag was nodig voor vervolg acties door de organisatie die mij de opdracht had gegeven. Daarnaast moest ik er rekening mee houden dan mijn verblijf in deze gebieden steeds meer op ging vallen. Mijn onbevangen verblijf bij de inwoners kon hierdoor erg snel omslaan in een explosieve situatie voor iedereen. Met mijn onderzoeksgegevens reisde ik naar een betrouwbaar vliegveld voor mijn vertrek.

[1] Carla Drift is een fictieve naam, de onderzoeken naar de gezondheidstoestand en zijn fictief. Geen persoon of onderzoek naar de oorzaken en gevolgen van volkerenmoord in Midden Afrika heeft model gestaan voor deze berichten over het leven van Carla Drift.
[2] Zie ook: http://en.wikipedia.org/wiki/Malaria
[3] Bron afbeelding: http://en.wikipedia.org/wiki/Malaria
[4] Deze wereldkaart toont de prevalentie van Malaria. De schaal gaat in toenemende ernst van licht geel naar donkerrood. Bron afbeelding: http://en.wikipedia.org/wiki/Malaria
[5] Bron afbeelding: http://en.wikipedia.org/wiki/Rwandan_Genocide
[6] Bron afbeelding: http://en.wikipedia.org/wiki/Rwanda
[7] Zie ook: Brooks, David, The Social Animal – The Hidden Sources of Love, Character and Achievement. New York: Random House, 2011, p. 248
[8] Bron afbeelding: http://en.wikipedia.org/wiki/Malaria

Carla Drift – leven in Amsterdam, de gestolde tijd


In de loop van mijn derde studie jaar in Delft was mijn gevoelsleven op drift geraakt. In dat jaar raakte ik volkomen vervreemd van mijn grote liefde. Mijn studie kon ik niet voortzetten op een manier die mij paste. Ik stond met lege handen.

Naast de leegte in mijn leven, nam de intensiteit waarmee ik alles beleefde toe. Alles wat ik deed, alles wat ik voelde en dacht, scheurde mij – onzichtbaar voor anderen – ragfijn in tweeën. Mijn gevoeligheid voor alles nam steeds verder toe. Iedere handeling, iedere ontmoeting met anderen werd met een intense gloed volkomen uniek en alomvattend gestold in de tijd. In die tijd schreef ik: “Alles rondom mij verstilt, alles rondom mij verkilt en heel ongewild gaat alles wat ik aanraak dood”.

[1]

Met de intensiteit kwam tegelijkertijd ook de kilte. Het leven dat ik leefde stolde als in glas. Al waarmee ik in aanraking kwam, vervloeide en stolde in glas waarna het voor mij onaanraakbaar werd. Na het vervloeien en stollen bleef de kilte van koel glas of koud ijs waarin ik de gestolde tijd van alles dat achter mij lag, waarnam [2]. De intensiteit van mijn leven was onlosmakelijk verbonden met de ijselijke verkilling en verstijving van de dood. Inwendig voelde ik tegelijkertijd de gloed van vuur en de intense koude van ijs. Ik schreef in die tijd: “Leven is een voortdurend sterven van het nu”.

[3]

Met de intensiteit en de verkilling stolde de tijd. De tijd vertraagde en leek bijna stil te staan. Alles duurde eindeloos in geluk en verdriet tegelijkertijd. Het koken, avondeten en napraten met bezoek en/of met de twee huisgenoten in Amsterdam waren alomvattend. Drie jaren van mijn leven waren als drie eeuwen. Alle gebeurtenissen en herinneringen waren een eindeloos samenhangend glasparelspel.

[4]

De dichter Piet Paaltjens had zijn worgengel [5]. Ik had mijn sprong-engel; op galerijen van flats, boven op torens en op station perrons probeerde zij mij als een sirene te verleiden om de sprong in de leegte, in het duister naar de andere kant te wagen. Met dagelijkse fietstochten naar het Gymnasium, door het roeien in Delft en door voortdurende studie was mijn discipline sterk genoeg om de verleiding van deze engel te weerstaan. Natuurlijk ontliep ik zoveel mogelijk de aanlokkelijke plaatsen; voor mijn omgeving zei ik dat ik hoogtevrees had. Ook hier speelde ik verstoppertje.

In Amsterdam ben ik opgehouden met wedstrijdroeien. In het laatste roeiseizoen in Delft merkte ik de grenzen van de mogelijkheden van mijn lichaam – andere roeisters maakten veel makkelijker vooruitgang. Te voet en op de fiets heb Amsterdam en omgeving verkend. Van roeien ben ik overgestapt op fietsen – de zomervakanties tijdens mijn studie in Amsterdam ben ik in mijn eentje op mijn racefiets met tent door Europa getrokken.

[6]

In deze drie jaren als drie eeuwen heb ik voor mijn idee meer gelezen dan ooit. Op het gebied van literatuur maakten “Oorlog en Vrede” van Lev Tolstoj grote indruk door het samenspel van de mens en de omstandigheden op de geschiedenis – de ene handeling van een soldaat die een veldslag kon beslissen, kwam goed overeen met de bifurcatiepunten in de Chaostheorie. De zwerftocht van Holden Caulfield in “The Catcher in de Rye” van J.D. Salinger was een vage afspiegeling van mijn leefwereld. Wel sprak de volgende passage tegen het einde van het boek mij aan: “Ik zie een heleboel kinderen die een spel aan het doen zijn in een groot graanveld. Kleine kinderen en er is niemand bij – behalve ik. En ik sta op de rand van een afgrond. En ik moet ze vangen als ze in de afgrond dreigen te vallen. Dat is wat ik de hele dag zou doen. Dan was ik de vanger in het graan” [7].

Uit de bibliotheek las ik bijna alle boeken van Saul Bellow, Ayn Rand, Bernard Malamud voor de beschrijvingen van de levens van opvallende mensen. In de vier boeken uit de reeks “Into Their Labours” van John Berger vond ik boeiend om de ontwikkeling van gewone mensen met al hun feilen van de boerensamenleving naar het moderne stadsleven te lezen.

Als ontspanning las ik alle boeken van John Le Carré waarbij ik meevoelde met de intensheid en eenzaamheid van George Smiley in serie “The Quest for Karla” (1982), die de eerdere boeken “Tinker, Tailor, Soldier, Spy”, “The Honourable Schoolboy” and “Smiley’s People” omvat. De vervreemding tussen George en zijn vrouw kon ik haarfijn aanvoelen. In de 12-delige reeks spionage boeken van Len Deighton herkende ik mij in de avonturen en de wanhoop van Bernard Samson – zijn vrouw had haar kinderen en hem zonder reden verlaten en was overgelopen. En uiteraard werd ieder nieuw boek van Sjöwall en Wahlöö in de Martin Beck reeks in een ruk uitgelezen.

Na de drie jaren als drie eeuwen kwam er een stralende lente. Een lente als geen ander.  De bloemen en de bloesem hebben daarna nooit meer zo mooi gebloeid. Het leven werd weer normaal. Nog steeds mis ik de intensiteit en de eindeloosheid.

In 1988 verscheen het boek “Ver heen” van P.C. Kuiper. Hij beschreef hierin zijn ervaringen met de diepe depressiviteit die hij had doorgemaakt na zijn pensionering. De beschrijving was heel herkenbaar – dus depressiviteit was de oorzaak van mijn bijzondere drie jaren. Ik heb er nooit aan gedacht om medische hulp te zoeken. Altijd was ik een buitenbeentje geweest. In liefdesverdriet en in verdriet over afscheid zou ik ook wel bijzonder zijn – hier kon ik beter maar niemand mee lastig vallen. Verstoppertje spelen was voor mij niet nieuw.


[1] Bron afbeelding: “Glass production doghouse”; via: http://de.wikipedia.org/wiki/Glas
[2] Zie ook de slot scene van de film “2001: A Space Odyssey” van Stanley Kubrick uit 1968.
[3] Bron afbeelding: bMA, City of Amsterdam, Keizersgracht 123, 1015 CJ Amsterdam, The Netherlands; via: http://nl.wikipedia.org/wiki/Amsterdam
[4] Bron afbeelding: http://de.wikipedia.org/wiki/Glas
[5] Zie ook: Paaltjens, Piet, “Snikken en grimlachjes: poëzie uit den studententijd” 1867
[6] Bron afbeelding: http://en.wikipedia.org/wiki/Bicycle
[7] Zie ook: Salinger, J.D., The Catcher in the Rye”. Harmondsworth: Penguin Books, 1979.