Inleiding: Een – “het universum is een droombeeld”


De tweede klassieker waar jij en ik een omweg voor maken is “Het universum als een droombeeld” of “mâya”[1] in het Sanskriet.

[2]

Een aantal Oosterse religies zijn gebaseerd op de vooronderstelling dat alle verschijnselen zijn opgenomen in of komen voort uit een universele wezen/entiteit (bijvoorbeeld: Âtman[3] of Brahman[4]). Buiten deze universele entiteit bestaat er geen enkel onafhankelijk wezen/entiteit: er bestaat slechts één universele entiteit. Alle andere waarnemingen buiten deze entiteit zijn een illusie. Mensen nemen deze universele entiteit zelden waar: meestal wordt de myriade van illusies voor afzonderlijke illusionaire werkelijkheden gehouden.

[5]

Binnen het raamwerk van deze klassieker wordt door gewone mensen het vergankelijke als permanent ervaren en wordt het blijvende als vergankelijk gezien.

Het verschil tussen “Solipsisme” en “Het universum is een droombeeld” bestaat uit het feit dat een Solipsist zijn eigen bewustzijn als compleet en universeel ervaart. Binnen “Het universum is een droombeeld” wordt het eigen bewustzijn en de eigen waarnemingen als droombeeld en illusies gezien die misschien een afspiegeling zijn van een universele wezen/entiteit.

Het Solipsisme is een klassieker die weinig aanhangers kent, omdat:

  • het Solipsisme innerlijk wel consistent en logisch is, maar zij is niet falsifieerbaar, niet te weerleggen of te bewijzen[6].
  • het Solipsisme zich uitsluitend beperkt tot het bewustzijn van de waarnemer, waarbuiten niets bestaat. Deze hypothese is voor onderzoekers zeer beperkend.

“Het universum is een droombeeld” is een denkraam dat vele verschijningsvormen kent. De ideeënleer van Plato heeft kenmerken van deze klassieker. “De blik van de ander” en “De kwade trouw” van Sartre[7] – waardoor jij en ik onze vrijheid verliezen en tot een ding worden gereduceerd[8] – hebben ook kenmerken van deze klassieker. In de latere hoofdstukken komt dit denkraam nog in vele vormen terug.

Zullen jij en ik aan het einde van de Odyssee bij onze thuiskeer de klassieker “Het universum als een droombeeld” hebben verinnerlijkt en overstegen? Wij weten het nog niet.

Het volgende bericht gaat over de derde klassieker “het pantheïsme”.


[1] Een illusie creëren. Bron: electronische versie van het woordenboek Monier-Williams – MWDDS V1.5 Beta.

[2] Bron afbeelding: http://kunstbende.nl/nl/272-medewerkers – Anne Denneman

[3] In het Sanskriet betekent “Âtman” onder meer “adem, algemene ziel, individuele ziel, natuur, essentie, het hoogste bestaande wezen). “Âtman” bestaat uit “Ât” dat “alzo, verder” betekent en “man” dat onder meer “denken, bewustzijn, weten, bevatten” betekent. Bron: electronische versie van het woordenboek Monier-Williams – MWDDS V1.5 Beta.

[4] “Brahman” betekent in het Sanskriet onder meer “religieuze of spirituele kennis/wijsheid”. Bron: electronische versie van het woordenboek Monier-Williams – MWDDS V1.5 Beta. Mogelijk is dit woord ontstaan uit de werkwoord-wortel “brh” dat “bidden, vermeerderen, groeien, vergroten” betekent en “man” dat onder meer “denken, bewustzijn, weten, bevatten” betekent.

[6] Zie Solipsisme in http://www.wikepedia.nl

[7] Zie ook: Sartre, Jean-Paul, Being and Nothingness. New York: Washington square press: 1977
[8] In hoofdstuk 5 zullen jij en ik met deze zienswijze kennis maken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s